Aktif yaşam için iyi bir ayak sağlığının olması şarttır. 26 kemik, 33 eklem ve 100’den fazla kas, bağ ve tendon ile ayaklarınız inanılmaz derecede karmaşıktır. Destek, denge, duruş ve genel refah açısından tüm vücudunuzun temelini oluştururlar. Devam eden ayak problemleriniz olduğunda dizlerinizde, kalçalarınızda ve belinizde ağrı hissedebilirsiniz. Ayak sorunları ayrıca dengesizliğe, kötü duruşa ve hatta organ işleviyle ilgili sorunlara neden olabilir. Ayaklarınızın sağlığı genel sağlığınızı etkiler ve genellikle genel sağlığınız için ipuçları sağlar. Ayak problemlerini “sadece” ayaklarınızı etkileyen bir şey olarak düşünebilir ve ağrılı ayak gibi semptomları günlük yaşamın bir parçası olarak kabul edebilirsiniz, ancak bu belirtilerin görmezden gelinmemesi gerekiyor. Çekiç parmak ve bunyonlar gibi birçok ayak rahatsızlığı, erken tedavi alınmazsa, küçük rahatsızlıklardan zayıflatıcı ağrı kaynağına dönüşebilir.

Ayak ağrısı, daha fazla fiziksel aktivite bir yana, yürümeyi çok daha zor hale getirme eğilimindedir. İhtiyacınız olan egzersizi yapmak yeterince zor olabilir ve tedavi edilmeyen ayak problemleri sadece işi zorlaştırır. Ayaklarınız ağrıyorsa, aktif olma olasılığınız daha düşüktür ve kalp hastalığı, diyabet ve bilişsel gerileme riskinin artması dahil hareketsiz bir yaşam tarzının sağlıklı etkilerinden daha fazla muzdarip olursunuz.

Ayaklarımı nasıl sağlıklı tutabilirim?

Önleme ve erken müdahale, ayaklarınızı sağlıklı tutmanın anahtarıdır. Ayak sağlığımız için yapmanız gerekenler:

  • Ayaklarınızı günlük olarak inceleyin. Kesikler, kabarcıklar, kızarıklık, şişme veya tırnak problemlerini kontrol edin. Ayaklarınızın altına bakmak için büyüteçli bir el aynası kullanın. 
  •  Ayakları ılık, asla sıcak suyla yıkayın. Ayaklarınızı her gün yıkayarak temiz tutun. Yalnızca ılık su kullanın — yeni doğmuş bir bebekte kullanacağınız sıcaklık.
  • Ayaklarınızı yıkarken nazik olun. Yumuşak bir bez veya sünger kullanarak yıkayın. Kurutarak ve ayak parmakları arasında dikkatlice kurulayın.
  • Ayaklarınızı nemlendirin ama ayak parmaklarınızın arasını değil. Kuru cildin kaşınmasını veya çatlamasını önlemek için günlük bir nemlendirici kullanın. Ancak ayak parmaklarının arasını nemlendirmeyin – bu mantar enfeksiyonunu teşvik edebilir.
  • Tırnakları dikkatlice kesin. Düz bir şekilde kesin ve kenarlarını törpüleyin. Tırnakları çok kısa kesmeyin, çünkü bu ayak tırnaklarının batmasına neden olabilir. Tırnaklarınızla ilgili endişeleriniz varsa, bir podoloğa danışın
  • Temiz ve kuru çoraplar giyin. Günlük olarak değiştirin.
  • Özellikle şeker hastalığı ile yaşayan hastalar için yapılmış çorapları düşünün. Bu çoraplar ekstra yastıklamaya sahiptir, üstleri elastik değildir, ayak bileğinden daha yüksektir ve nemi ciltten uzaklaştıran liflerden yapılmıştır.
  • Ayakkabılarınızı sallayın ve giymeden önce içini hissedin. Unutmayın, ayaklarınız bir çakıl taşı veya başka bir yabancı cismi hissedemeyebilir, bu nedenle ayakkabılarınızı giymeden önce daima inceleyin.
  • Ayaklarınızı sıcak ve kuru tutun. Ayaklarınızın karda veya yağmurda ıslanmasına izin vermeyin. Kışın kalın çoraplar ve ayakkabılar giyin.
  • Ayak tabanlarınız için ter önleyici kullanmayı düşünün. Ayaklarınızda aşırı terleme varsa bu yararlıdır.
  • Asla çıplak ayakla yürümeyin. Evde bile! Daima ayakkabı veya terlik giyin. Bir şeye basıp çizebilir veya kesebilirsiniz.
  • Diyabetinize iyi bakın. Kan şekeri seviyenizi kontrol altında tutun.
  • Sigara içme. Sigara içmek ayaklarınızdaki kan akışını kısıtlar.
  • Periyodik ayak muayeneleri yapın. Bir Podoloğa düzenli olarak görünmek, diyabetin ayak komplikasyonlarını önlemeye yardımcı olabilir.

Ayak sağlığı, diyabet veya dolaşım sorunu gibi ayaklarınızı etkileyen bir sağlık sorununuz varsa özellikle önemlidir. Ayaklarınıza iyi bakmanız ve bir problem fark ettiğinizde bir podolog desteği almanız, diyabetik ayak ülserleri ve enfeksiyonlar gibi ciddi komplikasyonları önleyebilir.

Diyabetli hastalarda ayak sağlığının korunması için yapılması gerekenler

1. ABC’lerinizi kontrol edin.

Diyabetin ABC’leri, kısaca kan şekerinizi (A1C testi), kan basıncınızı ve kolesterolünüzü izlemeniz için bir hatırlatıcıdır. Her üçü için de yönetilebilir hedefler belirlemek, diyabete atfedilen en ciddi komplikasyonlardan kaçınmanıza yardımcı olurken, yine de dolu ve aktif bir yaşamın tadını çıkarmanıza izin verecektir.

2. Yalın ayakla dolaşmaktan kaçının.

Diyabetik olduğunuzda ayaklarınızı korumak için iyi destek sağlayan ayakkabılar giyilmelidir. Ayak sağlığını güvende tutmak için uzun bir yol kat edebilir. Dikişsiz, emici kumaştan yapılan özel diyabetik çoraplar ayaklarınızın kuru kalmasına ve yaralanmalara neden olmamasına yardımcı olabilir. Evinizin içinde bile ayakkabısız dolaşmak ayaklarınızı sıyrıklara, kesiklere ve kıymık, kir, döküntü ve evinizdeki zeminlerinizde bulunan her şeyden etkilenme riskine sokar. Nöropati, halsizlik, uyuşma ve genellikle ellerde ve ayaklarda sinir hasarından kaynaklanan ağrı çekiyorsanız, bu hasarları enfekte olana kadar fark etmeyebilirsiniz . Sonuç olarak, her zaman ayakkabı giymek en iyisidir .

3. Düzenli kontrolleri takip edin.

Diyabetik hastalar ayaklarınızı her gün kontrol etmeniz önemlidir. 

4. Doğru ayakkabıyı giyin.

İyi bir ayakkabı, sağlıklı ayaklara giden ilk adımdır. Giydiğiniz ayakkabıların destekleyici ve rahat olduğundan emin olun ve sürtünme veya kabarmayla ilgili sorunlara neden olmayın.

5. Kan dolaşımı önemlidir.

Kan dolaşımı vücuttaki en önemli işlevlerden biridir. Vücudunuzu hareket ettirmeyi unutmayın ve uzun süre tek bir pozisyonda kalmaktan kaçının. Ayak parmaklarınızı sallamak ve ayak bileklerinizi 5 dakika boyunca yukarı ve aşağı hareket ettirmek gibi basit esnemeler, kanınızın ayaklarınızda dolaşımını sağlayabilir. Ayaklarınızı bir sandalye, kanepe veya ayak dayama yeri üzerinde kaldırmak da dolaşıma yardımcı olabilir. Duman, arterlerin daha hızlı sertleşmesini teşvik ettiğinden, kan dolaşımının zayıflamasına neden olabileceğinden şeker hastaları sigara içmekten kaçınmalıdır. 

6. Ayaklarınızı temiz ve nemli tutun.

Günlük ayak muayenenizin bir parçası olarak ayaklarınızı temiz ve nemli tuttuğunuzdan emin olun. Yıkadıktan sonra ayaklarınızı iyice kurulamayı unutmayın. Ayaklarınızı kuru tutmanın yanı sıra cilt tipinize uygun günlük bir losyon veya nemlendirici kullanarak ayaklarınızın uygun şekilde nemlendirildiğinden emin olun. Bu, cildin çatlamasını ve olası enfeksiyonu önlemeye yardımcı olacaktır. Ancak ayak parmaklarınızın arasını nemlendirmeyin! Ayağınızın bu bölgesi çok ıslaksa, deri dökülmesi meydana gelir ve bu da çeşitli mantar enfeksiyonlarına yakalanma şansınızı artırabilir.

7. Düşük etkili egzersiz yapın.

Daha sağlıklı bir yaşam tarzı için egzersiz şarttır. Bununla birlikte, diyabetli kişilerin ayaklarına uygulanan basınç miktarı konusunda dikkatli olmaları gerekir. Özellikle nöropatiden muzdaripseniz zararlı olabilecek zıplamayı, zıplamayı ve bir pozisyondan diğerine atlamayı içerir. Bunun yerine, formda kalmanın harika, düşük etkili yolları olan yüzme veya yürüyüş gibi programları arayın.

Ayak sağlığınızın genel sağlığınızı gerçekten etkilediğini görmek çok kolay! Ayak sorunlarınızın vücudunuzun geri kalanının sağlığını belirlemesine izin vermemek için her zaman rahat, destekleyici ayakkabılar giymeli, özel yapım ortezler veya kişiye özel tabanlıklar kullanmalısınız. Sonuç olarak, başta şeker hastaları olmak üzere herkesin ayak sağlığını korumaları gerekiyor.

“Ayak sağlığı, vücut sağlığının temelidir”

Zekiye Özdemir

Zekiye Özdemir

Kocaeli Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'nun Podoloji Programı mezunu (2017).

Bir Yanıt Bırakın